Skazany Prezes

Amber_Gold_office

Bardzo często w praktyce zawodowej spotkać się można z sytuacją, w której właściciele spółki powołując prezesa zarządu (a szerzej każdego członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, a także likwidatora) zapominają uzyskać od niego podstawą informację, a mianowicie: czy był karany. Okoliczność ta stała się bardzo aktualna po niedawnym skandalu z Panem Prezesem Marcinem P. i kierowanym przez niego para bankiem, rodem z Gdańska. O ile – jest to jedynie założenie autora – władze ww. spółki fakt bycia skazanym swojego prezesa wykorzystali z premedytacją, o tyle 99% innych przypadków „wychodzi” w trakcie rejestracji spółki w sądzie.

W tym miejscu należy bezwzględnie podziękować Panu Marcinowi P., gdyż jego casus dał początek powszechnemu badaniu przez sądy rejestrowe nowo wybranych władz spółki pod kątem ewentualnej karalności. Czy jednak popełnienie każdego przestępstwa przez potencjalnego lub aktualnie urzędującego prezesa wyklucza możliwość pełnienia tej funkcji? Odpowiedź brzmi: nie.

Z rozwiązaniem w zasadzie przychodzi nam art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, iż nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII–XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy.

Jak więc widzimy, zakres przestępstw, których popełnienie tamuje dostęp do ww. funkcji, w tym funkcji prezesa zarządu, został określony bardzo szeroko. Aby nie wdawać się w szczegóły, gdyż wymagało by to przywołania w tym miejscu dużej części kodeksu karnego, wskazać trzeba, iż wymienionymi przestępstwami sensu largo są:

  • Przestępstwa przeciwko ochronie informacji (rozdział XXXIII kk);
  • Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów (rozdział XXXIV kk);
  • Przestępstwa przeciwko mieniu (rozdział XXXV kk);
  • Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu (rozdział XXXVI kk);
  • Przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi ( rozdział XXXVI kk);

jak również wybrane wyżej przestępstwa opisane bezpośrednio w ustawie Kodeks spółek handlowych.

Już pobieżna analiza przedstawionych czynów zabronionych pozwoli dojść do wniosku, iż członkiem zarządu w spółce prawa handlowego nie może być przestępca, którego zachowanie uderzyło w szeroko rzecz biorąc obrót gospodarczy.  Wprowadzone rozwiązanie nie dotyczy jednak np. pijanego kierowcy.

Za każdym razem, gdy spółka będzie chciała zarejestrować nowo wybranego prezesa zarządu spełniającego ww. przesłanki, narazi się na sankcje w postaci: odmowy dokonania wpisu, określonych kosztów związanych z rejestracją w KRS oraz – co gorsze – nieważność czynności prawnych podejmowanych przez tak wybranego członka zarządu. Dodatkowo regulacje kodeksu spółek handlowych przewidują dalej idące konsekwencje. Zgodnie z art. 163 pkt 3) K.s.h. do powstania sp. z o.o. wymaga się powołania zarządu. Skoro zatem nie dochodzi do skutecznego powołania władz spółki z uwagi na karalność prezesa zarządu, to sama spółka również nie powstaje.

Należy pamiętać, aby za każdym razem wymagać od potencjalnego lub przyszłego członka zarząd naszej spółki aktualnego zaświadczenia o niefigurowaniu w Krajowym Rejestrze Karnym (zaświadczenie o niekaralności). Istnieją oczywiście możliwości anulowania lub skrócenia takiego zakazu, jednak o nich przy okazji kolejnego wpisu w tym przedmiocie…

Marek Bartocha | Adwokat

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

12 − seven =

pole wymagane*